Philip, the son of Conrad of Pazin, sells a property in Pristava by Pazin to Henry of Pazin for three marks of pennies.
(SN) Anno Domini millesimo trecentesimo decimo, indicione octava, die vigesimo mensis octubris.
Actum Pysini super scalas domus infrascripti domini Henrici, presentibus domino presbitero Dominico preposito Pysini, magistro Lucaso sartore, Volrico pelipario, Sivrido scriptore testibus vocatis ad hec et aliis.
Philippus condam Conradi de Pysino per se suosque heredes et successores ab hodie in antea in perpetuum dedit, tradidit et vendidit iure proprio nobili viro domino Henrico militi de Pysino, recipienti pro se suisque heredibus et successoribus, mansum unum positum in Pristava ante Pysinum apud tenutam Volcasii et apud tenutam Iusti et apud viam plublicam, et si qui alii sunt confines, cum terris, campis aratoriis cultis et non cultis, ortis et sediminibus, cum omnibus et singulis pertinenciis suis, accessibus et egressibus, introitibus et exitibus habitis in se, prope se, supra se et infra se, usque in viam plubicam, et cum omnibus et singulis iuribus, accionibus, usu et requisicionibus dicto manso pertinentibus vel in posterum expectantibus pertinere, ad habendum, tenendum, possidendum, gaudendum, vendendum, donandum, alienandum, permutandum et pro anima iudicandum, et quicquid dicto domino Henrico et suis heredibus et successoribus deinceps perpetuo placuerit faciendum tamquam de re sua propria, et hoc precio et precii nomine marcharum trium denariorum parvorum, quas dictus Philippus venditor confessus et contentus fuit habuisse integre et recepisse a predicto domino Henrico emptore, renuncians exceptioni non habiti et non recepti precii tempore confectionis huius contractus et omni alii suo iuri et legum auxilio, cum quo et quibus se vellet aut posset a presenti vendicione modo aliquo deffendere vel tueri.
Promittens dictus Phillipus venditor per se suosque heredes et successores dictum mansum cum omnibus et singulis suis pertinenciis dicto domino Henrico emptori et suis heredibus et successoribus semper legittime guarentare et deffensare contra universas huiusmodi personas sub pena dupli dicti mansi valentis, vel eius melioracionis qui pro tempore plus valuerit, dans eidem domino Henrico libertatem et potestatem ex nunc intrandi tenutam et corporalem possessionem dicti mansi cum pertinenciis suis, constituens se pro eo possidere donec de predicto corporalem intraverit possessionem.
Et insuper promisit dictus Phillipus coram inclito domino comitte Goricie dictum mansum cum suis pertinenciis in dictum dominum Henricum reffutare, et obligavit se facere dictum mansum investiri ipsi domino Henrico et suis heredibus modo supradicto ab eodem domino comitte, quandocumque repetitus fuerit ab predicto domino Henrico, sub pena dupli tocius dampni quod inde dictus dominus Henricus pateretur vel pati videretur.
Pena soluta vel non tamen omnia et singula supradicta firma sint et rata, et hoc presens instrumentum semper obtineat plenum robur.
Ego Palamedes filius condam Vitalis de Iustinopoli ab imperiali aula notarius his interfui et rogatus scripsi et roboravi.
The document’s legal sophistication reflects the maturation of property law in early 14th-century Istria, spreading, it would seem, from the major urban centers to minor inland towns (the charter was composed by a Capodistrian notary Palmedes).
The seller Philip provides comprehensive warranties, including the standard guarantee against eviction (guarentare et deffensare contra universas huiusmodi personas) with penalty clauses double the property’s value.
More importantly, the seller specifically promises to arrange for formal investiture of the property by the Count of Gorizia, that is, Henry II, acknowledging the legitimate lord’s role in legitimizing property transfers. This is a textbook case of a resignatio in favorem, whereby the seller formally resigns the object of sale to the lord and petitions him to formally invest the buyer with the sold property (for a similar example see, e.g., doc. 1293_GM).
The buyer is the noble ministerial Henry of Pazin, most certainly to be identified with Henry Heinzmann of Pazin (active 1292–1311, † before 1322), Carstmann’s brother, and thus a member of the most important Istrian ministerial families in service of the counts of Gorizia (see Štih, cited above).