At the request of Bishop Bonacursius of Novigrad and the canons, Biaquin of Momjan, perpetual podestà of Novigrad, renounces all rights to the city’s rectorship, pledges, and charters he had obtained from the citizens, promising that neither he nor his heirs would ever claim such rights again under penalty of one thousand marks of silver to the commune.
In nomine Dei eterni, amen.
Anno Domini MoCCLXIo, indictione IIIIa, die secundo exeunte mense ianuario.
Actum in Episcopatu Emonie, presentibus domino Cono de Mimiglano, domino Iacobo de Castro Venere, domino Deateho et Federico fratri suo de Mimiglano, Hentio Brandino, Almerico de Sancto Georgio et alliis.
Dominus Bonacursius Dei gratia episcopus Emoniensis una cum canonicis suis, videlicet Nicolaus decanus, Tudianus archidiaconus et alliis fratribus suis, et cum domino Cono et cum supradictis testibus genuis flexis rogaverunt dominum Beachinum de Mimiglano potestatem Emonie de potestaria, quam ipse contra iusticiam fecit sibi dari a vicinisa huius civitatis Emonie et de pleçaria et de cartis et sine cartis et de aliis multis malis negotiis, tam cum cartis cunfectis per manum Fatine Vulpis et Filioxii et Petri condam Pelonii et sine cartis, amore Dei ut ipse dimittere digneretur omnem malivolentiam et omne gelum iniquitatis occasione qua Comune contra eum iverat, ut ipse amore Dei et anime sue omnia et super omnia parcere debeant.
Inde dominus Biachinus habito consilio dixit et sic respondit:
“Amore domini Bonacursii Dei gratia episcopi Emoniensis et canonicis et fratris mei domini Coni et aliorum, qui in circuitu nostro sunt, et pro anima mea sed non propter merita civium istius terre dimitto omne ius potestarie et pleçarie et cartis, et etiam plus quam cartis omnia et per omnia dimitto et resigno hodie et in toto tempore vite mee civibus Emoniensibus. Et nolo habere istud ius nisi in meo tempore, nec filios nec filias nec nepotes nec aliquibus de meis heredibus nec propinquis nec aliqua submissa persona volo, ut inde habeat aliquod ius aut rationem. Et sic precipio notariis ut scribant. Et si ego Biachinus potestas Emonie vel mei heredes contra hanc promissionem aliquo tempore ire presumpsero, per me vel per meos heredes volo solvere mile marchas argenti dicto Comuni civitatis Emonie. Et hec pena soluta carta ista semper sit firma, in quacumque manu posita erunt dicta instrumenta.”
Ego Tudianus Emoniensis notarius interfui rogatus hanc cartam scripsi et roboravi et subscripsi.
a) cum sign. abbr., sed supervacanee B.
Biaquin’s formal renunciation of perpetual rectorship over the Commune of Novigrad, the document marks the end of the first and extremely brief signoria in medieval Istria (see doc. 1259_PE).
As shown by Jenko Kovačič (cited above), the document testifies to the importance of the local bishop in the communal governance of Novigrad, a community that never developed its communal institutions beyond the embryonic phase. The Commune of Novigrad would develop civic institutions, it would seem, only after its voluntary subjection to Venice in 1270, with Commune Veneciarum catalyzing and defining – by “copy–paste” method – the development of communal institutions.
The publication of the facsimile of B (Venice, Archivio di Stato di Venezia, Libri commemoriali, Commemorialium Liber II, fol. 159r) is granted free of charge by Archivio di Stato di Venezia by way of the Ministerial Decree No. 108 of March 21, 2024 – esente dal pagamento del canone di concessione perché le riproduzioni di beni culturali e il loro riuso sono destinati alle pubblicazioni liberamente accessibili da chiunque senza il pagamento di un prezzo (cosiddetto open access). We wholeheartedly thank our friends and colleagues for their support of open access scholarship.
Photo by Archivio di Stato di Venezia.
The digital facsimile remains under the exclusive copyright of Archivio di Stato di Venezia.