Pope Alexander III confirms the spiritual and secular jurisdictions of the bishops of Poreč.
Alexander episcopus servus servorum Dei venerabili fratri Petro Parentino episcopo eiusque successoribus canonice substituendis imperpetuum.
Quociens illud a nobis petitur, quod religioni et honestati convenire dinoscitur, animo nos decet libenti concedere et petentium desideriis congruum impertiri favorem.
Ea propter venerabilis in Christo frater episcope tuis iustis postulationibus benignius annuentes ecclesiam, cui auctore Deo preesse dinosceris, sub beati Petri et nostri protectione suscipimus, et pręsentis scripti privilegio communimus.
Statuentes, ut quascumque possessiones, quecumque bona eadem ecclesia impresentiarum iuste et canonice possideta, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium seu aliis iustis modis, procurante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant.
In quibus hęc propriis duximus exprimenda vocabulis:
[1] monasterium sancti Michaelis de sub terra,
[2] monasterium sanctę Barbarę,
[3] monasterium sancti Michaelis de Pisino,
[4] monasterium sancte Petronillę in Duobus Castellis,
[5] monasterium sancti Michaelis de Valle,
[6] ecclesiam sancte Marię de Turre cum capellis suis,
[7] ecclesiam de Nigrignano cum capellis suis,
[8] ecclesiam sancte Marie de Campo cum ecclesiis suis,
[9] ecclesiam de Rosario cum cappellis suis,
[10] ecclesiam de Montona cum capellis suis,
[11] ecclesiam de Zumiscob cum capellis suis,
[12] ecclesiam de Nebor cum capellis suis,
[13] ecclesiam de Walta cum capellis suis,
[14] ecclesiam de Veruxc cum capellis suis,
[15] ecclesiam de Pisino Maiore et Minore cum capellis suis,
[16] ecclesiam de Arecio,
[17] ecclesiam de Visinal,
[18] ecclesiam de Antoniana,
[19] ecclesiam de Curitico cum ecclesiis suis,
[20] ecclesiam Sancti Laurentii cum ecclesiis suis,
[21] ecclesiam de Duobus Castellis cum ecclesiis,
[22] ecclesiam Sanctid Vincentii cum capellis suis,
[23] ecclesiam de Zimino cum capellis suis,
[24] ecclesiam de Valle cum capellis suis,
[25] canonicam de Rubinio cum capellis suis,
[26] ecclesiam de Medilliano,
[27] ecclesiam de Ursario cum capellis suis,
[28] castrum Ursarie cum omnibus appendiciis suis,
[29] castrum Castellionis cum appendiciis suis omnibus,
[30] ecclesiam sancti Iusti cum omni terra sua.
Decernimus ergo, ut nulli omnino homini liceat supradictam ecclesiam temere perturbare, aut eius possessiones auferre vel ablatas retinere, minuere seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed illibata omnia et integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et substentacione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva Sedis Apostolicę auctoritate.
Si qua igitur infuturum ecclesiastica secularisve persona hanc nostre constitutionis paginam sciens contra eam temere venire temptaverit, secundo terciove commonita, nisi presumptionem suam congrua satisfacionee correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reaque se divino iudicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et domini redemptoris nostri Iesu Christi aliena fiatf, atque in extremo examine districte ultioni subiaceat. Cunctis autem eidem loco sua iura servantibus sit pax domini nostri Iesu Christi, quatinus et hic fructum bone actionis percipiant, et apud districtum iudicem premia eterne pacis inveniant.
Amen. Amen.
(R) Ego Alexander catholice Ecclesie episcopus subscripsi. (BV)
(SC) Ego Iohannes presbiter cardinalis titulo Sancte Anastasie subscripsi.
(SC) Ego Manfredus Prenestinus episcopus subscripsi.
(SC) Ego Belo presbiter cardinalis Sancte Pudenciane titulo pastoris subscripsi.
(SC) Ego Cinthius diaconus Sancti Andriani subscripsi.
(SC) Ego Hugo diaconus cardinalis Sancti Eustachiig iuxta templum Agrippe subscripsi.
(SC) Ego Hugo Sancti Angeli diaconus cardinalis subscripsi.
(SC) Ego Raynerius diaconus cardinalis Sancti Georgii ad Velum Aureum subscripsi.
Datum Venetiis in Rivo Alto per manum Bernardi sancte Romane ecclesie subdiaconi et notarii nonis aprilis, indictione X, incarnacionis Dominice anno MoCoLXXVIII, pontificatus vero domini Alexandri pape III anno XVIII.h
a) ex possident corr. C. b) ex Lumisco corr. C. c) ex Verux in Vermo et postmodum in Verux corr. C. d) seq. Laurentii canc. C. e) ex satisfacionem corr. C. f) ex fiant corr. C. g) ex Lustachii corr. C. h) seq. videas charta 316 legalitates notariorum convenientes huic privilegio add. C.
In nomine Christi, amen.
Anno Eiusdem nativitatis millesimo CCCo LXXVo, inditione XIIIa, die sabati undecimo maii.
Actum Utini, Aquilegiensis diocesis, in curia domus habitationis Candioli notari de Sancto Vito, presentibus venerabili domino Iohanne de Becha canonico Aquilegiensi et nobilibus viris dominis Eglando et Elxeo de Tortis de Papia et Ferarino de Castro Novo, Cenetensis diocesis, testibus et aliis pluribus ad hoc vocatis spetialiterque rogatis.
Ego Benedittus Bone de Venetiis inperiali autoritate notarius nec non iudex ordinarius suprascriptum exemplum a suo vero originali autentico bulla plumbea ad cordulam sirici rebee pendente more Romanee curie bullato – non viciato, non cancellato nec in aliqua sui parte suspecto sed omni prorsus vicio et suspicione carente – per me ad petitionem et instanciam reverendi patris domini et domini Ruberti Dei gratia episcopi Parentini sumptum et transcriptum coram venerabili viro domino Georgio de Tortis de Papia decano Aquilegiensi, reverendissimi in Christo patris et domini domini Marquardi Dei gratia sancte sedis Aquilegiensis [patriarche] in spiritualibus vicario generali, ibidem pro tribunali sedente loci, et quia predictus dominus vicarius una mecum et cum infrascriptis notaris de inde originali autenticu cum dicto eius exemplo diligenter ascultans concordare invenit per totum, ut ipsi exemplo tamquam dicto suo vero originali autentico ubilibet de cetero plena adhibeatur, fides predicti domini patriarche et suam, qua in hac parte fungitur, autoritatem interposuit pariter et decretum, et cetera.
Ego Petrus condam Zanoni de Locha de Regio Utini, Aquilegiensis diocesis, habitator, publicus inperiali autoritate notarius et spiritualis curie Aquileiensis scriba suprascriptum exemplum per supradictum Benedictum notarium Bone de Venetiis a suo vero originali autentico – non vitiato, non cancelato nec in aliqua sui parte suspecto sed omni prorsus vitio et suspitione carente – sumptum et transcriptum coram supradicto domino Georgio vicario et una secum et cum supradicto Benedicto notario et aliis infrascriptis notaris vidi et diligenter auscultavi, et quia ipse dominus vicarius una mecum et dictis notaris dictum exemplum cum dicto suo originali autentico concordare invenit per totum, ut dicto exemplo tamquam dicto suo vero originali autentico de cetero adhibeatur fides plena, suam autoritatem, qua fungebatur in hac parte, interposuit pariter et decretum, et ideo ego Petrus notarius suprascriptus in testimonium omnium suprascriptorum hic me subscripsi, et signumque meum aposui consuetum rogatus.
Et ego Iohannes filius magistri Leonardi ditti Sone de Utino, Aquileiensis diocesis, publicus inperiali autoritate notarius suprascriptum exemplum per supradictum Benedictum notarium Utinensem de Venetiis a suo vero originali autentico – non vitiato, non cancellato nec in aliqua sui parte suspecto sed omni prorsus vicio et suspectione carente – sumptum et transcriptum coram supradicto domino Georgio vicario et una secum et cum suprascriptis Benedicto et Petro et aliis infrascriptis notaris vidi et diligenter auscultavi, et quia ipse dominus vicarius una mecum et dictis notaris dictum exemplum cum dicto suo originali autentico concordare invenit per totum, ut dicto exemplo tamquam dicto vero originali autentico de cetero adhibeatur plena fides, suam autoritatem, qua fungitur in hac parte, interposuit pariter et decretum, et ideo ego Iohannes notarius suprascriptus in testimonium omnium suprascriptorum hic me subscripsi, signumque meum aposui consuetum rogatus.
Et ego Michael condam Pelegrini de Utino, Aquileiensis diocesis, publicus inperiali autoritate notarius suprascriptum exemplum per supradictum Benedictum notarium Bone de Venetiis a suo vero originali autentico – non vitiato, non cancellato nec in aliqua sui parte suspecto sed omni prorsus vitio et suspitione carente – sumptum et transcriptum coram supradicto domino Georgio vicario et una secum cum suprascriptis Benedicto, Petro ac Iohanne notaris vidi et diligenter auscultavi, et quia ipse dominus vicarius una mecum et dictis notaris dictum exemplum cum dicto suo originali autentico concordare invenit per totum, ut dicto exemplo tamquam suo dicto vero originali autentico de cetero adhibeatur plena fides, suam autoritatem, qua fungitur in hac parte, interposuit pariter et decretum, et ideo ego Michael notarius suprascriptus in testimonium omnium suprascriptorum hic me subscripsi, signumque meum apposui consuetum rogatus.
Et ego Benedictus Bone de Venetiis Utini habitans, Aquileiensis diocesis, publicus inperiali autoritate notarius hoc exemplum suprascriptum per me ante dictum Benedictum notarium supra dictum ex predicto autentico privilegio sanctissimi domini nostri domini Alexandri pape tertii, eius vera bulla plumbea bullato, ut superius declaratur, nihil in hoc exemplo ultra contenta in dicto autentico privilegio addens vel minuens quod sensum mutet vel sententiam, fideliter scripsi et sumpsi et exemplavi, et postmodum illud cum predicto autentico privilegio super proxime dictis anno, indictione, die, loco et testibus coram suprascripto domino Giorgio vicario de Tortis in iuditio sedenti et una cum ipso et suprascriptis notaris publicis vidi et legi ac fideliter et diligenter ascultavi, et quia ipsum exemplum, ut superius continetur, cum predicto autentico privilegio per ordinem in omnibus et per totum concordare inveni, et nihil in ipso fore additum vel diminutum quod sensum mutet vel sententiam, de predicti domini vicari mandato asserentis ibidem tunc vidisse antedictum autenticum privilegium – verum et non vitiosum nec cancellatum sed omni prorsus vitio et suspitione carens – cum predicta bulla – vera, integra et non conructa – pendenti, et hoc exemplum cum predicto autentico privilegio per ordinem concordare, et nihil in eo fuisse additum vel diminutum quod sensum mutet vel sententiam, ac etiam eidem exemplo, ut ipsi tamquam autentico de cetero plena fides adhibeatur, suam et predicti domini patriarche autoritatem, qua fungitur, interponentis et de cetero in eiusdem exempli fidem et testimonium omnium premissorum cum meo solito signo hic me [subscripsi].
The dating elements of the document do not agree with each other, as the tenth indiction coincides with 1177 and not 1178, as the year according to stilus incarnationis has it. Moreover, the pope's regnal year also agrees with the year 1177 (Alexander III began his rule on September 7, 1159, so the 18th year corresponds to September 7, 1176 – September 6, 1177). Finally, the year 1177 is further corroborated as the correct date of the document by Pope Alexander III's itinerary, as he was at the time indeed in Venice.