Pope Lucius II confirms to Henry Dandolo, the incumbent patriarch of Grado, the patriarchal dignity, properties, jurisdictions and metropolitan authority over the ecclesiastical province of the Church of Grado, along with the right to bear the cross and pallium on specific feast days.
‡Lucius episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri Henrico patriarche Gradensi eiusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.‡
Ex commisso nobis a Deo apostolatus officio fratribus nostris, tam vicinis quam longe positis, paterna nos convenit provisione consulere, et ecclesiis in quibus Domino militare noscuntur suam iustitiam conservare, ut quemadmodum disponente Domino patres vocamur in nomine, ita nihilominus comprobemur in opere.
Huius rei gratia, venerabilis frater ‡Henrice‡ patriarcha, tuis postulationibus clementer annuimus, et Gradensem ęcclesiam, cui auctore Deo preesse dinosceris, sub beati Petri et nostra protectione sucipimus et presentis scripti patrocinio communimus.
Igitur predecessorum nostrorum ‡Pelagii‡1, ‡Alexandri‡2 * ‡Urbani‡3 * et ‡Innocentii‡4 auctoritatem sequentes, illius precipue constitutionis tenorem servantes quam predecessor noster ‡Leo‡ nonus papa sanctissimus et sinodali iudicio et privilegii pagina confirmavit,5 tibi tuisque successoribus canonice substituendis patriarchalem concedimus dignitatem, et magisterium Gradensis ęcclesię gerendum in his tantum finibus confirmamus, qui per supradictos predecessores nostros eidem noscuntur ęcclesię constituti.
Crucem quoque ante te ferendam esse concedimus, nisi cum Romę fueris aut in presentia vel comitatu Romani pontificis.
Palleum etiam fraternitati tuę plenitudinem videlicet pontificalis officii ex Apostolicę Sedis liberalitate largimur, quo intra ęcclesiam tuam ad missarum sollempnia celebranda uti memineris eis diebus, quibus predecessores tuos usos fuisse non ambigimus, videlicet in Nativitate Domini, Epiphania, Ypopanton, tribus festivitatibus sanctę Marię, Cena Domini, Sabbato Sancto, Resurrectione Domini, Ascensione, Pentecoste, in Natalitio sancti Iohannis Baptistę et Omnium Apostolorum, in festivitatibus quoque sancti Marci, protomartiris Stephani, sancti Laurentii, sancti Martini, in sollempnitate Omnium Sanctorum et principalibus ęcclesię tuę festis necnon in ecclesiarum, episcoporum et ceterorum clericorum consecrationibus et anniversario consecrationis tuę die.
Statuimus etiam ut quecumque bona, quascumque possessiones Gradensis ęcclesia in presentiarum iuste et canonice possidet, aut in futurum iustis modis poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant,
Redditus autem qui in Constantinopoli sive in Histria seu in Venetia ab episcopis, abbatibus, ducibus, iudicibus et populo Venetię predecessoribus tuis Dominico videlicet Iohanni Gradonico eorumque successoribus et Gradensi ęcclesię iuste concessos, sicut scriptis eorum continentur, ęcclesias quoque a religiosis viris eidem ęcclesię Gradensi oblatas per parrochias eiusdem provincię constitutas, cum omnibus quę in eisdem ęcclesiis tui iuris esse noscuntur, tibi tuisque successoribus libere confirmamus.
Quanto itaque dilecte in Christo frater maiori prerogativa nosceris sublimatus, tanto propensius tibi noveris attendendum, ut in corrigendis subditis plus apud te possit ratio quam potestas, atque te boni dulcem et mali pium sentiant correctorem. Personas diligis, vitia persequaris, ne si aliter agere forte volueris, transeat in crudelitatem correctio, et perdas quos emendare desideras, sicque vulnus debes abscindere, ut non possis ulcerare quod sanum est, ne si plus quam res exigit, ferrum impresseris, noceat cui prodesse festinas, set sic alterum condiatur ex altero, quatenus et boni habeant amando quod caveant et mali metuendo quod diligant.
Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fassit prefatam ęcclesiam temere perturbare aut eius possessiones seu redditus auferre, minuere aut aliquibus vexationibus seu infestationibus fatigare, set omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva nimirum in omnibus Apostolicę Sedis auctoritate.
Si qua igitur in futurum ęcclesiastica secularisque persona hanc nostrę constitutionis paginam sciens contra eam temere venire temptaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino iudicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et domini redemptoris nostri Iesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districte ultioni subiaceat.
Cunctis autem eidem loco iusta servantibus sit pax domini nostri Iesu Christi, quatinus et hic fructum bonę actionis percipiant et apud districtum Iudicem premia ęternę pacis inveniant.
Amen. Amen. Amen.
(R) Ego Lucius catholicę Ecclesię episcopus subscripsi. (BV)
(SC) Ego Conradus Sabiniensis episcopus subscripsi.
(SC) Ego Theodewinus sanctę Rufinę episcopus subscripsi.
(SC) Ego Albericus Hostiensis episcopus subscripsi.
(SC) Ego Ymarus Tusculanus episcopus subscripsi.
(SC) Ego Petrus Albanensis episcopus subscripsi.
(SC) Ego Guido presbiter cardinalis tituli Sancti Grisogonii subscripsi.
(SC) Ego Petrus presbiter cardinalis de titulo Pastoris subscripsi.
(SC) Ego Thomas presbiter cardinalis tituli Vestine subscripsi.
(SC) Ego Hubaldus presbiter cardinalis tituli Sancti Praxedis subscripsi.
(SC) Ego Ranerius presbiter cardinalis tituli Sancti Stephani in Celio Monte subscripsi.
(SC) Ego Manfredus presbiter cardinalis tituli Sanctę Savinę.
(SC) Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bachi subscripsi.
(SC) Ego Otto diaconus cardinalis Sancti Georgii ad Velum Aureum subscripsi.
(SC) Ego Guido diaconus cardinalis Sanctorum Cosmę et Damiani subscripsi.
(SC) Ego Gerardus diaconus cardinalis Sanctę Marię in Dominica subscripsi.
(SC) Ego Guido in Romana ecclesia altaris minister indignus subscripsi.
(SC) Ego Petrus diaconus cardinalis tituli Sancte Marie in Porticu subscripsi.
(SC) Ego Gr(egorius) indignus sanctę Romanę ecclesię diaconus subscripsi.
Datum Laterani per manum ‡Baronis‡ capellani et scriptoris II kalendas aprilis, indictione VII, incarnationis Dominice anno MoCoXLIIIIo, pontificatus vero domni ‡Lucii‡ II pape anno primo.
(SP D)
1) Doc. 579_PPG.
2) Doc. 1064_PG.
3) Doc. 1095_PG.
4) Doc. 1135_PG.
5) Doc. 1053_PG.
Parts of the text of this charter will be used in the following papal documents issued to the patriarchs of Grado:
Pope Adrian IV’s grant of primacy over the Archbishopric of Zadar to the Patriarchate of Grado – edited here as doc. 1155_PG.
Pope Adrian IV’s conferral of the pallium to Patriarch Enrico Dandolo – edited here as doc. 1157_PG2.
Curiously, subsequent grants of the pallium to the patriarchs of Grado will not explicitly reference this charter.
Lucius II’s conferral of the pallium to the incumbent patriarch of Grado is essentially a verbatim repetition of Innocent II’s charter to the same prelate, with one noticeable addition: it adds a confirmation of the incomes of the Patriarchate of Grado in Constantinople, Istria, and Venice.
Curiously, no subsequent conferral of the pallium to the patriarchs of Grado will ever mention these incomes in Constantinople, Istria, and Venice. Instead, the basic template for the grants of pallium to the patriarchs of Grado will be largely based on Innocent II’s charter (doc. 1135_PG).