Era
Vol. 3: A 1077 usque ad 1209
Date
September 28, 1092
Place
Regestum

Waltram and his wife Bona donate all their properties and possessions to Abbot Andrew and the monastery of St. Peter in Piro, reserving only a portion of land with olive trees in Roda for their son John, in exchange for annual provisions of grain, beans, wine, clothing, and other necessities for life, with reversion clauses if the agreed benefits are not provided.

Source
A = Venice, Archivio di Stato di Venezia, S. Giovanni Evangelista di Torcello, Pergamene, busta 1, doc. 7.
Previous Editions
Luigi Lanfranchi (ed.), S. Giovanni Evangelista di Torcello (Venezia 1948), doc. 7, pp. 16–17.
FIM Edition
Diplomatic edition based on A.
Transcription

In nomine Dei eterni.

Regnante domino nostro Henrico piissimo rege, anno incarnacionis Domini millesimo nonagesimo II, die XXVIII mensis setembris, indicione XV. 

Actum in civitate Iustinopolis.

Et quoniam ego quidem Waltram insimul cum Bona uxore damus, donamus adque a presenti die tradimus cartulam vobis domnus Andrea abbas vel vestris fratribus et vestris succesoribus, hoc est omnia nostra res et proprietates – excepto intromitto divisione mea de terra de proprio cum olivis que est in Roda, latus terra qui fuit Petrus Meco, et ipsa suprascripta terra de proprio cum olivis abeat Iohanne filio meo, prole mea, et in hoc siat contento, et de alia mea res et proprietates non abeat licenciam introire. Nam alia mea proprietates casa cum introitu et exitu suo, que est a porta Ysolana, latus casa que fuit Dominicus filius Veneticus presbiter, ab alio latere casa padrisia que pertinet de censu Sancti Iusti inter tres annos pullo I; et alia nostra medietate de casa que ego modo abito; et medietate de casale prope ipsa casa que pertinet de censu Sancti Iusti inter duos annos pullo I, que est a porta Ysolana, latus alia medietas de casa Iohanne filio meo. Et insuper abeatis vos predicto domnus Andrea abbas et in monasterio tuo sancti Petri in Piro vel tuis succesoribus vinea una cum olivis que est in Bulgariula, latus via cararia; et vinea una cum olivis supra molino, latus vinea Donato; et vinea I de proprio que est in Canciano, latus vinea Maria de Scassa Peleio; et vinea una de proprio que est in rivo Sanzeneto, latus vinea Rodolfo; et medietate de pecias duas de vineas de proprio in ipso predicto loco, latus alia medietas de Iohanne filio meo; et divisione una a porta Zubenaga de fraternitate qui cognominatur Pizula; et alia divisione de fraternitate prope Sancta Susia; et tercia divisione prope Sancto Theodoro, et omnia nostra mobilia fiat in vestra potestate.

Quapropter quod vos et vestris succesoribus debetis michi et uxori mee persolvere per singulo anno quatuor modia frumenti et medio modio de faba et anforas sex de bono vino, et inter tres annos pelle una et vestitum sicut uni ex vestris fratribus. Et si ipsum beneficium nos non adinplentes in vita nostra, tunc permaneat omnia nostra proprietate in nostra potestate. Et si vos ipsum beneficium nos adinplentes in vita nostra, tunc abeatis de omnia, sicut quod superius leitur, potestatem abendi, tenendi, comutandi ad iuro et dominio sanctę tue eclesię, liberam hac firmisimam vobis exinde in omnibus tribuo potestatem.

Et si cocumque tempore ego suprascripto Waltram et Bona uxor mea aut aliquis de heredes aut propinquis nostris nec non extraneis vel aliqua supmissa persona hominum qui contra hec nostre donacionis cartulam ire temtaverit, aut per aliquodvis ingenio corumpere voluerit aut molestare presumserit, sint compositurus vobis domnus Andrea abbas vel vestris succesoribus auri optimi libras III, et hec nostre donacionis cartula in vestra permaneat firmitate.

Actum in civitate Iustinopolis.

Signum manus Waltram et Bona uxor sua qui hanc donacionis cartulam scribere rogaverunt.
Signum manus Bonifacio filio Pirisindo testis.
Signum manus Vilano filio Thodulfo testis.
Signum manus Albini filio Petrus testis.
Signum manus Thodulfo filio Walperto testis.
Signum manus Rodaldo filio Iohanne testis.

Ego Ubertus notarius qui hanc donacionis cartulam manu mea scripsi.

Editor's Notes

The document, in the form of a carta, is written in extremely poor Latin. Signalling every agrammatical passage would make little sense, as the text is simple and easily understandable even in this version of Latin. Thus, it was decided to transcribe the text as is, without any emendations, a testament to the literacy of Istrian 11th-century notaries.

The document presents the oldest recorded mention of Koper’s portae (on which see Dušan Mlacović, “Koper v poznem srednjem veku: opažanja o mestu in njegovih portah po pregledu knjig koprskih vicedomov s konca 14. stoletja,” Acta Histriae 30/4 (2022): pp. 819–854).

This charter was used at the beginning of the 15th century as a template to draft a forged charter of Patriarch Ulrich I’s donation of Sveti Ivan Kornetski to Francis Verzi, dated to 1106 (see doc. 1106_DW).

How to Cite
First citation: Josip Banić (ed.), Fontes Istrie medievalis, vol. 3: A 1077 usque ad 1209, doc. 1092_DW, fontesistrie.eu/1092_DW (last access: date).
Subsequent citations: FIM, 3: doc. 1092_DW.
Facsimile
Image Source and Info

The publication of the facsimile of A (Venice, Archivio di Stato di Venezia, S. Giovanni Evangelista di Torcello, Pergamene, busta 1, doc. 7) is granted free of charge by Archivio di Stato di Venezia by way of the Ministerial Decree No. 108 of March 21, 2024 – esente dal pagamento del canone di concessione perché le riproduzioni di beni culturali e il loro riuso sono destinati alle pubblicazioni liberamente accessibili da chiunque senza il pagamento di un prezzo (cosiddetto open access). We wholeheartedly thank our friends and colleagues for their support of open access scholarship.

Photo by Archivio di Stato di Venezia.

The digital facsimile remains under the exclusive copyright of Archivio di Stato di Venezia.